Yörelere göre pek çok farklı lezzet barındıran Türkiye mutfağının zenginliği en çok da mezelerde kendini gösteriyor. Mezeler, bizi ana yemeğe hazırlayan bir atıştırmalık olarak değil, bir kültür olarak da nesillerdir hayatımızda…
Marmara
Ekşili beyin
Malzemeler:
1 adet dana beyni
Elma sirkesi
Tuz
Yapılışı:
Dana beyninin zarı çıkarılır. Kanının gitmesi için tuzlu suda yarım saat bekletilir. Yıkanır, üstünü örtecek kadar su eklenir. Bir damla elma sirkesi ve bir tutam tuz atılıp haşlanır. Tencereden süzdürülerek çıkarılır. Servis tabağına konur. Üzerine tuz serpilip zeytinyağı ve limon dökülerek servis edilir. Eğer bu meze bir Musevi evinde yenecekse haşlanmış beyin bol domates rendesi, limon, zeytinyağı ve suyla pişirilir. Soğuyunca servis edilir.
Ege
Midyadido
Malzemeler:
2 kg temizlenmiş midye (kabuklu)
1/2 su bardağı zeytinyağı
2 diş sarımsak (ezilmiş)
3 ufak kırmızı acı biber (ufak doğranmış)
4 çorba kaşığı doğranmış maydanoz
1 su bardağı sek beyaz şarap
Tuz
Yapılışı:
Midyeleri akan suyun altında iyice temizleyin ve büyük bir tencereye alın. Zeytinyağı, şarap, biber, sarımsak ve maydanozun yarısıyla az tuz ekleyin. Kapağı kapalı olarak kısık ateşe 10 dakika (midyeler açılana kadar) pişirin. Kalan maydanozu da serpip sıcak servis edin.
Akdeniz
Hibeş
Malzemeler:
1 su bardağı beyaz tahin
1 kahve fincanı limon suyu
1 çay kaşığı tuz
5 yemek kaşığı oda sıcaklığında su
2 diş sarımsak (dövülmüş)
1 tatlı kaşığı silme toz kimyon
1 tatlı kaşığı kırmızı pul biber
Yapılışı:
Çukur bir kapta tahine limon suyunu azar azar yedirin. Tuz, dövülmüş sarımsak ve kimyonu ilave edip iyice karıştırın. Bu haliyle koyu bir bulamaç kıvamındaki karışıma azar azar su ilave ederek ekmek üstüne kolayca sürülebilecek kıvama getirin. Pul biberi de ilave edip iyice karıştırdıktan sonra servis edin.
Karadeniz
Hamsikuşu
Malzemeler:
Hamsi
Mısır unu
Yumurta
Soğan
Maydanoz
Tuzsuz imansız peyniri
Yapılışı:
Hamsilerin kılçığı ayıklanır, yıkanır ve kurulanır.
Başka bir yerde mısır unu, yumurta, rendelenmiş soğan,
maydanoz ve tuzsuz imansız peyniri hamur kıvamına gelinceye kadar yoğrulur. İçine ince doğranmış hamsi eklenir.
Arzuya göre sıkımlar yapılarak köfte haline getirilip
tavada kızartılır.
Güneydoğu Anadolu
Pirpirim piyazı
Malzemeler:
250-300 gr pirpirim (semizotu)
1 adet orta boy kuru soğan
2 adet domates
1 adet taze yeşil biber
Yarım limon suyu
1 tatlı kaşığı nar ekşisi
Yeterince tuzYapılışı:
Pirpirimler ayıklanır, yıkanır ve iri iri doğranır. Soğan ince halka şeklinde, domatesler ise ufak küp şeklinde doğranır. Yeşil biber tohumları ayıklandıktan sonra ince doğranır. Doğranan sebzelerin üzerine limon suyu, nar ekşisi ve yeterince tuz konarak karıştırılır. Pirpirim piyazı servise yakın yapılmalı. Aksi halde pirpirim yani semizotu çok çabuk solar ve kayganlaşır.
İç Anadolu
Yoğurtlu biber kurusu
Malzemeler:
250-300 gr kurutulmuş sivri biber
250 gr yoğurt
1 yemek kaşığı domates salçası
50 gr sıvı yağ
2-3 diş sarımsak
1 tatlı kaşığı tuzYapılışı:
Biber kuruları yarısına kadar su dolu bir tencerede, hafif ateşte 15-20 dakika haşlanır. Ateşten alınıp süzülür. Süzgeçteyken bir defa da soğuk sudan geçirilir ve tekrar süzülür. Bir tavaya salça ve sıvıyağ koyulur, birazcık çırpılır. Haşlanmış biber bu karışımın içine katılıp iyice karıştırılır. Hazırlanan bu karışım servis tabaklarına alınır. Ayrı bir kapta yoğurdun içine dövülmüş sarımsak ve tuz konur, kıvamını alıncaya kadar çırpılır. Sarımsaklı yoğurt servis tabağındaki biberin üstüne dökülür ve servis edilir.
Doğu Anadolu
Isırgan kavurması
Malzemeler:
Isırgan otu
Yumurta
Tereyağı
Tuz
Sarımsak (isteğe bağlı)
Yapılışı:
Isırgan otu ezilmemesine dikkat edilerek haşlanır. Haşlama, otun acılığını gidermeye de yarar. Acılığını atan ısırgan süzdürülür. Diğer yanda tereyağı eritilir, ısırgan eklenir. Tuz ilave edilir ve bir süre kavrulur. Daha sonra üzerine yumurta kırılır, tüm malzemeler karıştırılıp tamamen pişene kadar kavrulmaya devam edilir. İstenirse tuz atılırken doğranmış sarımsak da ilave edilir.
*Kaynak: Rakı Gastronomisi- Türkiye’nin Çilingir Sofrası, Overteam Yayınları, 2017